Wil je zelf een FTP-server hosten om lokaal of via het internet bestanden te delen? FileZilla Server is de populairste gratis, open-source oplossing om dit te realiseren. Sinds de grote 1.x-updates is de server volledig cross-platform en draait deze naadloos op Windows, macOS en Linux. In deze gids leggen we exact uit hoe je versie 1.12 (of nieuwer) in 2026 installeert, gebruikers configureert en je verbinding beveiligt via Let’s Encrypt.
Wat is FileZilla Server precies?
FileZilla Server is een applicatie waarmee je een eigen FTP- (File Transfer Protocol) of FTPS-server (FTP over TLS/SSL) opzet. Waar je de bekende FileZilla Client gebruikt om verbinding te maken met servers van anderen, gebruik je FileZilla Server om jouw eigen computer of VPS om te toveren tot een opslaglocatie waar anderen bestanden kunnen uploaden en downloaden.
Sinds de overstap naar de 1.x-architectuur is de software volledig herschreven. De oude 0.9.x-versies worden niet meer ondersteund en zijn onveilig. De actuele versies (zoals 1.12.6, uitgebracht in mei 2026) bieden moderne beveiligingsstandaarden, een losse beheerinterface (Administration Interface) en ingebouwde ondersteuning voor automatische SSL-certificaten. Let op: SFTP (SSH File Transfer Protocol) wordt in de gratis versie niet ondersteund; hiervoor heb je de betaalde FileZilla Pro Enterprise Server nodig.
Systeemeisen en compatibiliteit (2026)
Omdat FileZilla Server cross-platform is, kun je het op vrijwel elk modern besturingssysteem draaien. De systeemeisen zijn erg laag, waardoor het zelfs op een oudere pc of een goedkope VPS uitstekend functioneert.
- Windows: Windows 10, Windows 11, Windows Server 2019, 2022 en 2025.
- Linux: Debian, Ubuntu en andere grote distributies (via de package manager of handmatige installatie).
- macOS: macOS 13 (Ventura) tot en met macOS 15 (Sequoia).
- Hardware: Minimaal 1 GHz processor, 512 MB RAM en 50 MB vrije schijfruimte. Voor intensief gebruik (veel gelijktijdige gebruikers) is meer RAM en een SSD aanbevolen.
FileZilla Server installeren in 4 stappen
Het installeren van de server is eenvoudig, maar vereist wel dat je let op de scheiding tussen de achtergrondservice en de beheerinterface. Volg deze stappen voor een schone installatie op Windows.
Stap 1: De juiste versie downloaden
Ga naar de officiële website van het FileZilla Project en klik op Download FileZilla Server. Zorg ervoor dat je de Server-versie kiest en niet per ongeluk de Client. Download de nieuwste release (bijvoorbeeld 1.12.6).
Stap 2: De installatiewizard doorlopen
Start het installatiebestand. Tijdens de installatie krijg je de vraag welke componenten je wilt installeren. Zorg dat zowel de Server (de achtergrondservice die het eigenlijke werk doet) als de Administration Interface (het grafische paneel waarmee je de server beheert) zijn aangevinkt.
Stap 3: Het beheerwachtwoord instellen
Een belangrijke stap in de nieuwe versies is het beveiligen van de Administration Interface. Je moet een sterk wachtwoord instellen voor de beheerder. Dit wachtwoord is lokaal en wordt gebruikt telkens wanneer je de serverinstellingen wilt wijzigen. Laat de beheerpoort standaard op 14148 staan, tenzij deze conflicteert met andere software op je systeem.
Stap 4: De Administration Interface starten
Na de installatie opent de Administration Interface. Klik op Connect to Server. Je verbindt nu met 127.0.0.1 (je eigen computer) op poort 14148. Voer het wachtwoord in dat je in stap 3 hebt gekozen. Je bent nu verbonden met de achtergrondservice en kunt beginnen met configureren.
Netwerk en poorten configureren
Een FTP-server werkt alleen goed als de poorten in je [INTERNAL:router-firewall-instellen] router en firewall correct zijn geopend. FileZilla Server gebruikt standaard poort 21 voor inkomende verbindingen, maar voor een vlekkeloze werking heb je ook de ‘Passive Mode’ poorten nodig.
Overzicht van benodigde FTP-poorten
| Poort(en) | Protocol | Functie |
|---|---|---|
| 21 | TCP | Standaard FTP-poort (Command port) voor onbeveiligde of expliciete FTPS-verbindingen. |
| 990 | TCP | Impliciete FTPS-poort (optioneel, voor direct versleutelde verbindingen). |
| 50000 – 51000 | TCP | Passive Mode (PASV) data-poorten. Nodig voor bestandsoverdrachten en het ophalen van mappenlijsten. |
| 14148 | TCP | Lokale beheerpoort (hoeft NIET open in je router, alleen lokaal gebruikt). |
Passieve modus (Passive Mode) instellen
Zonder Passive Mode krijgen externe gebruikers vaak de foutmelding 425 Can’t open data connection of blijft de server hangen bij Retrieving directory listing. Zo stel je dit in:
- Ga in de Administration Interface naar Server > Configure.
- Klik in het linkermenu op Passive mode.
- Vink Use custom port range aan en vul bijvoorbeeld
50000tot51000in. - Bij External IP address kies je de optie om je publieke IP-adres automatisch op te halen, of vul je handmatig je vaste externe [INTERNAL:wat-is-mijn-ip] IP-adres in.
- Sla de instellingen op.
Vergeet niet om poort 21 en de reeks 50000-51000 open te zetten in je Windows Firewall én via Port Forwarding in je router te verwijzen naar het interne IP-adres van de pc waarop FileZilla Server draait.
Gebruikers en mappen toevoegen (Mount Points)
Je wilt uiteraard bepalen wie toegang heeft tot welke bestanden. In de 1.x-versies van FileZilla Server werkt dit via Mount Points (virtuele mappen).
Een nieuwe gebruiker aanmaken
Ga naar Server > Configure > Users. Klik op de knop Add om een nieuwe gebruiker aan te maken. Geef de gebruiker een naam en kies in het dropdown-menu bij Credentials voor ‘Require password’. Vul vervolgens een sterk wachtwoord in. Vanaf versie 1.12 waarschuwt de server je als het wachtwoord niet voldoet aan de moderne beveiligingseisen.
Mappen toewijzen (Virtual Paths)
Klik in het profiel van de nieuwe gebruiker op Mount points. Hier koppel je een map op je harde schijf aan de FTP-omgeving van de gebruiker.
- Virtual path: Dit is de map zoals de FTP-gebruiker deze ziet. Voor de hoofdmap typ je altijd
/. - Native path: Dit is de daadwerkelijke map op jouw pc, bijvoorbeeld
C:FTP-BestandenGebruiker1.
Onder de paden kun je de rechten (Permissions) instellen. Standaard mag een gebruiker alleen bestanden lezen (Read). Wil je dat ze ook bestanden kunnen uploaden of verwijderen? Vink dan Write, Delete en Append aan voor bestanden, en Create en Delete voor mappen.
Beveiliging: FTPS en Let’s Encrypt instellen
In 2026 is het gebruik van onbeveiligde FTP (waarbij wachtwoorden als platte tekst over het netwerk gaan) absoluut af te raden. FileZilla Server ondersteunt FTPS (FTP over TLS). De server vereist minimaal TLS 1.2, en biedt opties om dit strikter in te stellen naar TLS 1.3 via GnuTLS.
Certificaat genereren
Om FTPS te gebruiken, heb je een SSL/TLS-certificaat nodig. Ga naar Server > Configure > Security > Let’s Encrypt. FileZilla Server heeft een ingebouwde tool om gratis, geldige certificaten op te halen via Let’s Encrypt. Hiervoor moet je wel een domeinnaam hebben die verwijst naar jouw IP-adres (bijvoorbeeld ftp.jouwdomein.nl), en moet poort 80 tijdelijk openstaan voor de validatie.
Als je geen domeinnaam hebt of de server alleen privé gebruikt, kun je onder Security > Certificates ook een Self-Signed Certificate genereren. Let op: FTP-clients zoals de FileZilla Client zullen bij het verbinden een waarschuwing tonen dat het certificaat onbekend is. De verbinding is echter wel volledig versleuteld.
Forceer beveiligde verbindingen
Ga naar Server > Configure > FTP and FTPS en pas de instellingen van je ‘Listeners’ aan. Zorg ervoor dat de optie Require explicit FTP over TLS is ingeschakeld. Hierdoor weigert de server verbindingen van clients die proberen onbeveiligd in te loggen.
Troubleshooting: FileZilla Server reageert niet
Werkt de server niet zoals verwacht? Hier zijn de meest voorkomende problemen en de bijbehorende oplossingen in 2026.
1. Foutmelding: “Connection timed out” of “Server reageert niet”
Dit is vrijwel altijd een firewall- of routerprobleem. Controleer of de Windows Defender Firewall (of je externe antivirus-firewall) inkomend verkeer op de filezilla-server.exe service toestaat. Controleer ook in je router of poort 21 correct is doorgestuurd (Port Forwarding) naar het actuele, lokale IPv4-adres van je server-pc.
2. Foutmelding: “425 Can’t open data connection”
De besturingsverbinding (poort 21) werkt, maar de dataverbinding faalt. Dit gebeurt wanneer de Passive Mode niet goed is geconfigureerd. Controleer of je de custom port range (bijv. 50000-51000) hebt ingesteld in FileZilla Server, én of deze exacte reeks openstaat in je router. Zorg er ook voor dat FileZilla Server je correcte externe IP-adres doorgeeft in de Passive Mode instellingen.
3. Administration Interface kan niet verbinden
Krijg je de melding Could not connect to server wanneer je de beheerinterface opent? Controleer bij Windows Services (typ services.msc in het startmenu) of de service genaamd FileZilla Server de status ‘Wordt uitgevoerd’ heeft. Als de service is gestopt, klik dan met de rechtermuisknop en kies ‘Starten’.
Snelheid en prestaties optimaliseren
Als je grote bestanden deelt, wil je natuurlijk de maximale snelheid behalen. FileZilla Server biedt ingebouwde functies om bandbreedte te beheren.
- Speed limits: Onder Server > Configure > Speed limits kun je globale snelheidslimieten instellen. Dit is handig als je niet wilt dat FTP-gebruikers je volledige internetverbinding dichttrekken. Je kunt limieten instellen voor downloads (uitgaand verkeer) en uploads (inkomend verkeer).
- Autobanning: Ga naar Security > Autoban. Stel in dat IP-adressen die te vaak een verkeerd wachtwoord invoeren (bijvoorbeeld 5 keer in 10 minuten) automatisch voor een uur worden geblokkeerd. Dit voorkomt brute-force aanvallen en bespaart serverbronnen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen FileZilla Client en Server?
De Client gebruik je om verbinding te maken met een andere server om bestanden te downloaden of uploaden. De Server-software installeer je op je eigen computer of VPS om deze toegankelijk te maken voor anderen, zodat zij via een Client bestanden met jou kunnen uitwisselen.
Is FileZilla Server gratis in 2026?
Ja, de standaard FileZilla Server is volledig gratis en open-source (GPL-licentie). Er is ook een betaalde versie, de FileZilla Pro Enterprise Server, die extra protocollen zoals SFTP (via SSH) ondersteunt.
Waarom krijg ik de fout ‘Insecure server, it does not support FTP over TLS’?
Dit betekent dat je FileZilla Server niet hebt geconfigureerd om FTPS te gebruiken, of dat je luistert op een onbeveiligde poort zonder TLS af te dwingen. Genereer een certificaat in de instellingen en activeer ‘Require explicit FTP over TLS’ om deze waarschuwing in de client te verhelpen.
Kan ik FileZilla Server op een NAS installeren?
FileZilla Server is primair ontworpen voor Windows, Linux en macOS. De meeste NAS-systemen (zoals Synology of QNAP) draaien een eigen afgeslankte Linux-versie met een ingebouwde FTP-server. Je installeert FileZilla Server daar doorgaans niet op, tenzij je het in een Docker-container of virtuele machine op de NAS draait.
Welke poorten moet ik openen in mijn router?
Voor een correct werkende server open je poort 21 (TCP) voor de commandoverbinding, en een reeks poorten voor de Passive Mode (bijvoorbeeld 50000 tot 51000 TCP) voor de data-overdracht. Stuur deze poorten via Port Forwarding door naar het interne IP-adres van de pc waarop de server draait.